जगप्रसिद्ध लोणार सरोवर संकटात; पाण्याची पातळी 20 फूटांनी वाढली…!
स्टार भारत लाईव्ह एक्सप्रेस
प्रतिनिधी:- मुकिंदा गव्हांदे जळगाव जामोद
बुलढाणा:- २५ मार्च २०२६
बुलढाणा जिल्ह्यातील लोणार
सरोवर हे उल्कापातामुळे तयार झालेलं (crater lake) आहे. लोणार सरोवरातील पाण्याची पातळी वाढली पर्यावरण आणि ऐतिहासिक वारशावर धोका
काही महिन्यांपासून सुरू असलेली वाढ 15–20 फूटांपर्यंत प्रशासन सतर्क, तज्ज्ञ समितीच्या हालचाली वेगात
लोणार सरोवर येथे अलीकडील काही महिन्यांत पाण्याची पातळी लक्षणीयरीत्या वाढल्याचे समोर आले असून, यामुळे परिसरातील पर्यावरण तसेच ऐतिहासिक वारसा धोक्यात आल्याची चिंता व्यक्त केली जात आहे. विशेष म्हणजे ही वाढ अचानक न होता हळूहळू झाली असली, तरी 2026 च्या सुरुवातीला ती स्पष्टपणे दिसून आल्याने प्रशासन आणि स्थानिक नागरिक सतर्क झाले आहेत.
मिळालेल्या माहितीनुसार, सरोवरातील पाण्याची पातळी सुमारे 15 ते 20 फूटांनी वाढली असून, किनाऱ्यालगत असलेली जमीन पाण्याखाली गेली आहे. यामुळे सरोवर परिसरातील प्राचीन मंदिरे आणि ऐतिहासिक वास्तूंना धोका निर्माण झाला आहे. लोणार हे जगप्रसिद्ध उल्कापातातून तयार झालेले सरोवर असल्यामुळे येथील प्रत्येक बदल वैज्ञानिक दृष्ट्या अत्यंत महत्त्वाचा मानला जातो.
स्थानिक नागरिक आणि पर्यटकांनी सर्वप्रथम पाण्याच्या वाढीची नोंद घेतली. किनाऱ्याजवळ पाणी येत असल्याचे दिसून आल्यानंतर वन विभाग आणि स्थानिक प्रशासनाने प्रत्यक्ष पाहणी केली. त्यानंतर मोजमापांमध्ये पाण्याची वाढ स्पष्ट झाल्याने हा विषय गंभीर बनला.
तज्ज्ञांच्या मते, या वाढीमागे अनेक कारणे असू शकतात. गेल्या काही महिन्यांत पडलेला अवकाळी पाऊस, हवामानातील बदल, तसेच भूगर्भातील पाण्याचे झरे यामुळे सरोवरात पाण्याचा साठा वाढला असण्याची शक्यता वर्तवली जात आहे. याशिवाय, गाळ साचल्यामुळे सरोवराची खोली कमी झाल्यानेही पाण्याची पातळी वर येत असल्याचे सांगितले जाते.
या पार्श्वभूमीवर बॉम्बे हायकोर्ट यांनी या प्रकरणाची दखल घेत तज्ज्ञ समिती नेमण्याबाबत हालचाली सुरू केल्याची माहिती समोर येत आहे. या समितीमार्फत पाण्याच्या वाढीमागील नेमकी कारणे शोधून काढली जाणार असून, पर्यावरण संरक्षणासाठी आवश्यक उपाययोजना सुचवण्यात येणार आहेत.
दरम्यान, या बदलामुळे लोणार सरोवरातील जैवविविधतेवरही परिणाम होण्याची शक्यता व्यक्त केली जात आहे. येथे आढळणारे सूक्ष्मजीव, पक्षी तसेच विशेष प्रकारचे जलजीव यांच्यावर परिणाम होऊ शकतो. तसेच पाण्याच्या रासायनिक गुणधर्मांमध्ये बदल झाल्यास त्याचा दूरगामी परिणाम होण्याची भीतीही तज्ज्ञांनी व्यक्त केली आहे.
लोणार सरोवर मधील पाण्याची वाढती पातळी ही केवळ नैसर्गिक बदल नसून, पर्यावरणीय दृष्ट्या गंभीर इशारा मानला जात आहे. या प्रकरणात योग्य वेळी उपाययोजना केल्यास संभाव्य धोके टाळता येऊ शकतात; अन्यथा भविष्यात मोठ्या पर्यावरणीय संकटाला सामोरे जावे लागू शकते…..
