डिजिटल युगातही गुरुचे स्थान अढळ; गुरु पौर्णिमेचा संदेश समाजासाठी प्रेरणादायी

गुरु पौर्णिमा – ज्ञान, संस्कार आणि कृतज्ञतेचा जीवनोत्सवभारतीय संस्कृतीत गुरुचे स्थान सर्वोच्च मानले गेले आहे. गुरु म्हणजे केवळ शिक्षण देणारी व्यक्ती नव्हे, तर जीवनाला योग्य दिशा देणारा मार्गदर्शक. अज्ञानाचा अंधकार दूर करून ज्ञानाचा प्रकाश देणाऱ्या गुरुंप्रती कृतज्ञता व्यक्त करण्याचा पवित्र दिवस म्हणजे गुरु पौर्णिमा.महर्षी वेदव्यास यांच्या जयंतीनिमित्त साजरी होणारी व्यास पौर्णिमा भारतीय ज्ञानपरंपरेचे स्मरण करून देते. वेद, पुराणे आणि महाभारताच्या माध्यमातून त्यांनी मानवजातीला दिलेले ज्ञान आजही तितकेच प्रेरणादायी आहे. त्यामुळे गुरु पौर्णिमा हा केवळ धार्मिक सण नसून ज्ञान, संस्कार आणि मूल्यांचा गौरव करणारा राष्ट्रीय सांस्कृतिक उत्सव आहे.आजच्या डिजिटल युगात माहितीचे असंख्य स्रोत उपलब्ध झाले आहेत. कृत्रिम बुद्धिमत्ता, इंटरनेट आणि आधुनिक तंत्रज्ञानामुळे ज्ञान सहज उपलब्ध होत असले, तरी योग्य-अयोग्य यातील विवेक, नैतिकता, संवेदनशीलता आणि जीवनमूल्यांची शिकवण देण्याचे कार्य आजही गुरुच करतात. माहिती मिळवणे सोपे झाले असले तरी ती योग्य पद्धतीने वापरण्याची बुद्धी गुरुच घडवतात.गुरु-शिष्य परंपरेची सुरुवात घरातूनच होते. आई ही पहिली गुरु, तर वडील पहिले मार्गदर्शक असतात. त्यानंतर शिक्षक, प्रशिक्षक, कलागुरु आणि आध्यात्मिक मार्गदर्शक यांच्या सहवासातून व्यक्तिमत्त्व घडत जाते. त्यामुळे गुरु पौर्णिमेच्या दिवशी आपल्या जीवनाला दिशा देणाऱ्या प्रत्येक व्यक्तीप्रती कृतज्ञता व्यक्त करणे हीच या दिवसाची खरी भावना आहे.समाजात मूल्याधिष्ठित शिक्षण, संस्कार आणि जबाबदार नागरिक घडविण्यासाठी गुरुंची भूमिका आजही तितकीच महत्त्वाची आहे. बदलत्या काळात तंत्रज्ञानाचा स्वीकार करताना गुरुंच्या मार्गदर्शनाची गरज अधिकच वाढली आहे. ज्ञानासोबत चारित्र्य, कर्तव्यभावना आणि सामाजिक बांधिलकी निर्माण करणारा गुरुच समाजाचा खरा शिल्पकार असतो.गुरु पौर्णिमेचा संदेश प्रत्येकाने कृतीत उतरवला, गुरुंनी दिलेल्या ज्ञानाचा समाजहितासाठी उपयोग केला आणि त्यांच्या संस्कारांचा वारसा पुढे नेला, तर तीच प्रत्येकाची खरी गुरुदक्षिणा ठरेल. गुरुंप्रती कृतज्ञता व्यक्त करण्याचा हा दिवस समाजात ज्ञान, संस्कार आणि मानवतेचा प्रकाश अधिक तेजस्वी करणारा ठरो, हीच अपेक्षा.