१९ जूनच्या शब्दाची प्रतीक्षा; रेणुका देवी संस्थान पालकमंत्र्यांच्या भेटीच्या प्रतीक्षेत

ऐतिहासिक मंदिरासह लखुजीराजेंच्या भुईकोटाकडेही लक्ष देण्याची जाधव परिवाराची अपेक्षा

स्टार भारत लाईव्ह एक्सप्रेस

प्रतिनिधी – शंकर शिवरकर

देऊळगाव राजा : बुलढाणा जिल्ह्यातील सिंदखेड राजा तालुक्यातील आडगाव राजा येथील प्राचीन रेणुका देवी संस्थान पालकमंत्री मकरंद पाटील यांच्या भेटीच्या प्रतीक्षेत आहे. १९ जून रोजी झालेल्या कार्यक्रमादरम्यान रेणुका देवी संस्थानला भेट देण्याबाबत पालकमंत्री मकरंद पाटील यांच्याशी दूरध्वनीद्वारे चर्चा झाली होती. जिल्ह्यात दौरा असताना रेणुका देवी संस्थानला आवर्जून भेट देऊ, असे आश्वासन त्यांनी दिल्याचे राजे लखुजीराव जाधवराव यांचे वंशज भागवत राजे जाधव यांनी सांगितले. त्यामुळे १९ जून रोजी दिलेल्या या शब्दाची पूर्तता कधी होते, याकडे संस्थानचे पदाधिकारी आणि ग्रामस्थांचे लक्ष लागले आहे.

आडगाव राजा येथील रेणुका मातेचे मंदिर प्राचीन असून त्याची वास्तुरचना हेमाडपंती शैलीशी संबंधित असल्याचे संदर्भ उपलब्ध आहेत. मंदिर सुमारे बाराव्या-तेराव्या शतकातील असावे, असे मानले जाते. मंदिराला लागूनच लखुजीराजेंच्या काळात बांधण्यात आलेला तलाव असल्याचा उल्लेखही उपलब्ध माहितीत आहे. त्यामुळे या मंदिर परिसराला धार्मिकतेसोबतच ऐतिहासिक महत्त्व प्राप्त झाले आहे.

आडगाव राजा येथील रेणुका देवी संस्थानसोबतच राजे लखुजीराव जाधव यांच्या काळात बांधण्यात आलेल्या ऐतिहासिक भुईकोटकडेही शासनाने लक्ष द्यावे, अशी अपेक्षा व्यक्त होत आहे. उपलब्ध माहितीनुसार या भुईकोटाला दगडी तटबंदी आणि बुरुज असून, त्यामध्ये ऐतिहासिक वास्तूंचे अवशेष तसेच भूमिगत तळघर असल्याचा उल्लेख आहे. कालौघात भुईकोटाची पडझड झाली असून, त्याच्या संवर्धनाची आवश्यकता आहे.

पालकमंत्री मकरंद पाटील यांनी रेणुका देवी संस्थानला भेट देताना या ऐतिहासिक भुईकोटाचीही प्रत्यक्ष पाहणी करावी, अशी भावना राजे जाधव परिवार आणि परिसरातील नागरिकांकडून व्यक्त होत आहे. भुईकोटाची तटबंदी, बुरुज, उपलब्ध ऐतिहासिक अवशेष आणि परिसराची सद्यस्थिती यांचा आढावा घेऊन संवर्धनासाठी आवश्यक उपाययोजना करण्यात याव्यात, अशी अपेक्षा आहे.

रेणुका देवी मंदिर, लखुजीराजेंच्या काळातील तलाव आणि ऐतिहासिक भुईकोट या वारसास्थळांचे नियोजनबद्ध संवर्धन झाल्यास आडगाव राजा परिसराला धार्मिक व ऐतिहासिक पर्यटनाच्या दृष्टीने नवी ओळख मिळू शकते. मंदिर परिसरातील स्वच्छता, मूलभूत सुविधा, ऐतिहासिक माहितीफलक तसेच भुईकोटाच्या संवर्धनासाठी आवश्यक निधी व तांत्रिक उपाययोजना करण्याची गरज आहे.

सिंदखेड राजा परिसराला राजमाता जिजाऊ आणि जाधव घराण्याच्या इतिहासाची मोठी पार्श्वभूमी आहे. त्यामुळे या ऐतिहासिक वारशाशी संबंधित स्थळांचे केवळ धार्मिक स्थळ म्हणून नव्हे, तर ऐतिहासिक व सांस्कृतिक वारसा म्हणूनही जतन व्हावे, अशी अपेक्षा व्यक्त होत आहे.

दरम्यान, १९ जून रोजी झालेल्या कार्यक्रमात रेणुका देवी संस्थानच्या भेटीबाबत पालकमंत्र्यांनी दिलेल्या आश्वासनाची पूर्तता करून त्यांनी संस्थानला भेट द्यावी, अशी अपेक्षा भागवत राजे जाधव, राजे जाधव परिवार, संस्थानचे पदाधिकारी आणि परिसरातील नागरिकांकडून व्यक्त होत आहे. रेणुका देवीचे दर्शन घेण्यासोबतच लखुजीराजेंच्या ऐतिहासिक भुईकोटाची पाहणी करून त्याच्या संवर्धनाकडेही पालकमंत्र्यांनी लक्ष द्यावे, अशी भावना परिसरातील जनतेकडून व्यक्त होत आहे.