स्मृती जपत सेवाभावाचा वसा…

स्व. डॉ. आरतीताई देशमुख यांच्या आठवणींना आरोग्यसेवेची अर्थपूर्ण आदरांजली

स्टार भारत लाईव्ह एक्सप्रेस

प्रतिनिधी – शंकर शिवरकर

काही माणसे आयुष्यातील प्रवासाने मोठी होत नाहीत, तर त्यांच्या जाण्यानंतरही त्यांच्या आठवणी ज्या पद्धतीने जपल्या जातात, त्यातून त्यांचे व्यक्तिमत्त्व अधिक ठळकपणे समोर येते. देऊळगाव राजा येथील स्व. डॉ. आरतीताई देशमुख यांची स्मृतीही अशीच आहे. अवघ्या २५व्या वर्षी आयुष्याचा प्रवास थांबलेल्या आरतीताईंनी मागे ठेवलेली स्वप्ने, संस्कार आणि सेवाभाव आजही त्यांच्या कुटुंबीयांसाठी प्रेरणेचा स्रोत आहेत.

२४ मे १९८१ रोजी जन्मलेल्या आरतीताई या चंद्रकांत तेजराव शिंदे आणि पुष्पा चंद्रकांत शिंदे यांच्या कन्या. चार बहिणी आणि एका भावाच्या कुटुंबातील त्या सर्वांत मोठ्या. घरातील पहिली डॉक्टर होण्याचा मान त्यांनी मिळवला. नगरपालिका क्रमांक १ शाळेत प्राथमिक शिक्षण आणि त्यानंतर देऊळगाव राजा हायस्कूलमध्ये बारावीपर्यंतचे शिक्षण पूर्ण करून त्यांनी यवतमाळ येथून BAMS, तर नागपूर येथून CGOचे शिक्षण घेतले.

वैद्यकीय क्षेत्राची निवड ही केवळ व्यवसाय म्हणून नव्हे, तर समाजसेवेचे माध्यम म्हणून करण्याची त्यांची वाटचाल होती. मात्र २७ ऑगस्ट २००६ रोजी नियतीने त्यांचा प्रवास अकाली थांबवला. त्या दिवसाला आज वीस वर्षे पूर्ण होत आहेत. काळ पुढे गेला, पिढ्या बदलल्या; पण आरतीताईंच्या आठवणी कुटुंबीयांच्या मनात तितक्याच जिवंत राहिल्या.

त्यांच्या स्मृती जपण्याचा निर्णयही म्हणूनच केवळ स्मरणापुरता राहिला नाही. ‘आरती’ हे नाव एका व्यक्तीच्या आठवणीचे प्रतीक न राहता समाजोपयोगी कार्याची ओळख बनावे, या भावनेतून त्यांच्या नावाने विविध उपक्रम आणि संस्था उभ्या राहिल्या. आरती हॉस्पिटल, आरती मेडिकल, आरती कृषी केंद्र आणि डॉ. आरती अर्बन को-ऑपरेटिव्ह क्रेडिट सोसायटीच्या माध्यमातून कुटुंबीयांनी या स्मृतीला कृतीची जोड दिली.

आज आरती हॉस्पिटलच्या माध्यमातून डॉ. विशाल चंद्रकांत शिंदे आणि डॉ. प्रियंका विशाल शिंदे (साळुंके) आरोग्यसेवेचे कार्य पुढे नेत आहेत. आरतीताईंनी ज्या क्षेत्रात पाऊल ठेवले होते, त्याच क्षेत्राशी जोडलेली सेवा पुढील पिढीने सुरू ठेवणे, ही त्यांच्या स्मृतीला मिळालेली सर्वांत सुंदर आदरांजली म्हणावी लागेल.

याच भावनेतून त्यांच्या २०व्या पुण्यस्मरणानिमित्त मोफत आरोग्य तपासणी शिबिराचा उपक्रम सुरू करण्यात आला आहे. रक्तदाब आणि रक्तशर्करेची मोफत तपासणी करून नागरिकांच्या आरोग्याची प्राथमिक काळजी घेण्याचा हा प्रयत्न आहे. पुण्यस्मरणाचा दिवस केवळ आठवणींमध्ये न राहता समाजाच्या आरोग्यासाठी उपयोगी ठरावा, हा या उपक्रमामागील विचार आहे.

कुटुंबातील ज्येष्ठांचे संस्कार, आरतीताईंची वैद्यकीय क्षेत्रातील वाटचाल आणि त्यांच्या स्मृती जपण्याची पुढील पिढीची भावना- या तिन्हींचा सुंदर संगम या उपक्रमातून दिसून येतो. आजोबा स्व. तेजराव शंकरराव शिंदे, आजी स्व. गयाबाई तेजराव शिंदे यांच्या संस्कारांची परंपरा आणि आई पुष्पा व वडील चंद्रकांत शिंदे यांनी दिलेली मूल्यांची शिदोरी यामुळेच या कुटुंबाने आरतीताईंच्या आठवणीला सामाजिक अर्थ देण्याचा प्रयत्न केला आहे.

स्मृती जपण्याचे अनेक मार्ग असतात; पण एखाद्याच्या स्मृतीतून दुसऱ्याच्या आयुष्यात आरोग्याची आणि सेवाभावाची ज्योत पेटवणे, हा त्यातील सर्वांत अर्थपूर्ण मार्ग. स्व. डॉ. आरतीताई देशमुख यांच्या स्मृती जपत सुरू झालेला हा उपक्रम म्हणूनच एका पुण्यस्मरणापलीकडे जाऊन सेवाभावाची परंपरा पुढे नेणारा ठरतो.

आरतीताई आज प्रत्यक्षात नसल्या तरी त्यांच्या नावाने सुरू असलेली सेवा त्यांची उपस्थिती कायम ठेवत आहे. त्यांच्या स्मृतींना शब्दांपेक्षा कृतीतून आदर देण्याचा हा प्रयत्न पुढेही सुरू राहणे, हीच त्यांच्या कुटुंबीयांची आणि समाजाची खरी श्रद्धांजली ठरेल.

__आरती हॉस्पिटल
डॉ. विशाल चंद्रकांत शिंदे डॉ. प्रियंका विशाल शिंदे (साळुंके)