पत्रकारितेवर झालेली हिंसा – प्रवेशा-फीवरील वादाची गंभीर साजिश

त्र्यंबकेश्वर (नाशिक) – झळूपणाच्या आणि धक्कादायक घटना सामाजिक पारदृष्याला धक्कादायक ठरतात, त्या अधिकच होतात जेव्हा ते ‘पत्रकार’ आणि ‘माहिती’ या स्तंभावर होतात. प्रवेश फी (‘प्रवेशा-पावती’) या कारणामुळे काही गुंड टोळक्यांनी पत्रकारांना मारहाण केली, हे केवळ एका घटनेचे सत्य नाही, तर पत्रकारितेवरील आर्थिक, सामाजिक दबावाची आणि सार्वजनिक अधिकाराच्या सीमांच्या उल्लंघनाची गंभीर बाब आहे.

TV9 मराठीच्या वृत्तानुसार, स्वामी समर्थ केंद्रासमोर काही गुंडांनी अनधिकृतपणे वाहन प्रवेशासाठी पावती घेतली. पत्रकार सूचना घेऊन त्या भागात बातमी करत असताना, तिथल्या गुंड टोळक्यांनी लाथा-बुक्के, शिवीगाळ करीत पत्रकारांवर हल्ला केला. यात तीन-चार पत्रकार जखमी झाले, इलेक्ट्रॉनिक मीडिया पुढारी किरण ताजणे यांची अवस्था जास्त गंभीर असल्याचे समजते. घटना कॅमेऱ्यात रेकॉर्ड झाली असून पोलिस तपासात आहेत.

गंभीरतेची दिशा१. माहितीचा अधिकार आणि पत्रकारितेचा सुरक्षितता: पत्रकार हे समाजाच्या आवाजाचे वाहक असतात. जेव्हा पत्रकारांना बातमी पुरवण्यासाठी स्थल मिळवण्याची मनसेही नाही, तेव्हा लोकांचे हक्क, माहिती मिळविण्याचा अधिकार, आणि स्वतंत्र पत्रकारिता धोक्यात येते.२. प्रवेश-पावती / फीचा गैरवापर: सार्वजनिक कार्यक्रम, धार्मिक ठिकाणे, किंवा सार्वजनिक स्वरूपाच्या ठिकाणी ‘प्रवेश-पावती’ घेणे हे सामान्य असून शुल्क आकारण्याच्या स्वरूपातील नियम वा कायदे असू शकतात. पण जबरदस्तीने, गुंडगिरी करून आणि पत्रकारांना त्रास देऊन प्रवेश पावती आकारىنى हे नियमांचे उल्लंघन आहे.३. पोलिस आणि प्रशासनाची भूमिका: अशा घटनेमुळे फक्त पत्रकार संघटनांनीच नाही, तर स्थानिक प्रशासनाने देखील तातडीने हस्तक्षेप करावा. घटनेचे परिपूर्ण तपास होणे, अपराधींना शिक्षा होणे हे आवश्यक आहे.

पत्रकारांना मारहाण करणारी ही घटना सर्व समाजासाठी चिंतेची आहे. माहितीची देवाण-घेवाण, पत्रकारिता, सार्वजनरित्या होणारे कार्यक्रम हे सर्व सार्वजनिक अधिकारांचा भाग आहेत. यातील बाधा केवळ एका पत्रकाराची नाही, आम्हा सर्वांची आहे.

समाजात अशा प्रकारचे वाद उभे करणाऱ्यांना कायद्याचा काटा दाखवावा — पत्रकारितेची सुरक्षा सुनिश्चित करावी, माहितीचा अधिकार राखावा, आणि अशा प्रकारच्या वादग्रस्त ‘प्रवेश-पावती-शुल्क’ धोरणांची पारदर्शकता वाढवावी