शिर्डीचा पराभव ठरला राजकीय टर्निंग पॉइंट; पवारांसोबतच्या जुन्या सहवासाला आठवलेंचा उजाळा”

शिर्डीचा पराभव ठरला राजकीय टर्निंग पॉइंट; पवारांसोबतच्या जुन्या सहवासाला आठवलेंचा उजाळा”शिर्डीचा पराभव ठरला राजकीय टर्निंग पॉइंट; पवारांसोबतच्या जुन्या सहवासाला आठवलेंचा उजाळाएकाच व्यासपीठावर पवार-खडसे-आठवले; जुन्या राजकीय आठवणींना उजाळा देत केंद्रीय मंत्र्यांनी व्यक्त केली खंतजळगाव : राजकारणात पक्ष बदलतात, आघाड्या बदलतात आणि राजकीय समीकरणांनुसार नेत्यांच्या वाटाही वेगळ्या होतात; मात्र दीर्घकाळ जपलेले व्यक्तिगत संबंध आणि जुन्या राजकीय सहकाऱ्यांच्या आठवणी सहज पुसल्या जात नाहीत. याचाच प्रत्यय मुक्ताईनगर तालुक्यातील कोथळी येथे पाहायला मिळाला. शरद पवार गटाचे ज्येष्ठ नेते आमदार एकनाथ खडसे यांच्या अमृत महोत्सवी सोहळ्यात केंद्रीय मंत्री रामदास आठवले यांनी आपल्या जुन्या राजकीय प्रवासाला उजाळा देत शरद पवारांची साथ सुटल्याची खंत व्यक्त केली.“शिर्डी मतदारसंघातील तो पराभव झाला नसता, तर कदाचित आजही आपण शरद पवारांसोबतच राहिलो असतो,” या आशयाचे आठवले यांचे वक्तव्य कार्यक्रमातील राजकीयदृष्ट्या सर्वाधिक लक्षवेधी ठरले. एका निवडणुकीतील पराभवाने आपल्या राजकीय वाटचालीला वेगळे वळण मिळाले, अशी भावना त्यांनी व्यक्त केली.एकेकाळी शरद पवारांसोबत राजकीय वाटचाल करणारे रामदास आठवले आज केंद्रातील नरेंद्र मोदी सरकारमध्ये मंत्री आहेत. त्यामुळे राजकीयदृष्ट्या दोन्ही नेत्यांच्या वाटा आता स्पष्टपणे वेगळ्या आहेत. मात्र, राजकारणातील मतभेद म्हणजे व्यक्तिगत वैर नव्हे, असा संदेश आठवले यांनी आपल्या भाषणातून दिला.अनेक वर्षांनंतर तीन दिग्गज एकाच मंचावरएकनाथ खडसे यांच्या अमृत महोत्सवी सोहळ्याच्या निमित्ताने एक वेगळेच राजकीय चित्र कोथळीत पाहायला मिळाले. शरद पवार, एकनाथ खडसे आणि रामदास आठवले हे तीन अनुभवी राजकीय नेते अनेक वर्षांनंतर एकाच व्यासपीठावर आले. या योगायोगामुळे कार्यक्रमाला केवळ वाढदिवसाच्या सोहळ्याचे स्वरूप न राहता जुन्या राजकीय पर्वाच्या आठवणी जागविणारे व्यासपीठ मिळाले.आठवले यांनी आपल्या भाषणात पवारांसोबत केलेल्या राजकीय कामाची आठवण सांगताना त्या काळातील राजकीय संबंधांवर भाष्य केले. सत्तेच्या राजकारणात नेत्यांच्या भूमिका बदलत असल्या तरी व्यक्तिगत संबंध कायम ठेवता येतात, असे त्यांनी स्पष्ट केले.‘राजकारणात वैर कायम ठेवू नये’रामदास आठवले यांनी राजकीय मतभेद आणि व्यक्तिगत संबंध यांच्यातील फरक अधोरेखित केला. शरद पवारांसोबत आपण अनेक वर्षे काम केले असून आज राजकीयदृष्ट्या वेगवेगळ्या आघाड्यांवर असलो तरी व्यक्तिगत संबंध कायम असल्याचे त्यांनी सांगितले.राजकारणात कोणतेही वैर कायम ठेवू नये. लोकशाहीमध्ये सत्ताधारी आणि विरोधी पक्ष हे एकमेकांचे शत्रू नसून देशाच्या लोकशाही व्यवस्थेतील आवश्यक घटक आहेत, असा व्यापक संदेशही त्यांनी दिला.ही भूमिका महाराष्ट्राच्या राजकारणातील बदलत्या समीकरणांच्या पार्श्वभूमीवर महत्त्वाची ठरते. कारण राजकीय संघर्ष कितीही तीव्र असला तरी सार्वजनिक जीवनात व्यक्तिगत संवादाची दारे बंद होऊ नयेत, हा संदेश आठवले यांच्या वक्तव्यातून स्पष्टपणे पुढे आला.पवारांसोबत जाणे आता शक्य नाहीशरद पवारांबद्दल जुन्या आठवणी आणि जिव्हाळा व्यक्त करत असतानाच आठवले यांनी आपल्या सध्याच्या राजकीय भूमिकेबाबतही स्पष्टता ठेवली. आपण सध्या नरेंद्र मोदी यांच्या नेतृत्वाखाली केंद्र सरकारमध्ये मंत्री म्हणून कार्यरत आहोत. त्यामुळे पुन्हा शरद पवारांसोबत जाणे शक्य नसल्याचे त्यांनी स्पष्ट केले.एकनाथ खडसे राष्ट्रवादी काँग्रेसमध्ये असून आपण सध्या वेगळ्या राजकीय आघाडीत असल्याचेही त्यांनी नमूद केले.एका पराभवाची आठवण आणि बदललेली राजकीय दिशाआठवले यांच्या वक्तव्याचा सर्वात महत्त्वाचा राजकीय अर्थ त्यांच्या ‘एका पराभवामुळे बदललेली दिशा’ या संदर्भात दिसून येतो. निवडणुकीतील विजय-पराभव हा केवळ आकड्यांचा खेळ नसतो; अनेकदा तो एखाद्या नेत्याच्या पुढील राजकीय प्रवासाची दिशा ठरवतो. शिर्डीतील पराभवाबाबत आठवले यांनी व्यक्त केलेली खंत याच राजकीय वास्तवाकडे निर्देश करणारी आहे.आज आठवले केंद्रात मंत्री आहेत, पवार आणि खडसे वेगळ्या राजकीय प्रवाहात आहेत; तरी कोथळीच्या व्यासपीठावर जुन्या सहकाऱ्यांच्या आठवणींनी महाराष्ट्राच्या राजकारणातील एक जुना अध्याय पुन्हा चर्चेत आणला.राजकारण बदलले, पक्ष बदलले, आघाड्या बदलल्या; पण नात्यांची आठवण कायम राहिली—कोथळीतील आठवलेंच्या वक्तव्याने महाराष्ट्राच्या राजकारणातील या मानवी बाजूला पुन्हा अधोरेखित केले.