मुक्ताईनगर जिल्हा परिषद शाळा क्र. १ च्या प्रवेशद्वारावर काटेरी झुडपांचे साम्राज्य; बाजारातील कचऱ्यामुळे विद्यार्थ्यांच्या आरोग्याचा प्रश्न ऐरणीवर!

‘सुंदर माझी शाळा’ अभियानाला हरताळ? शाळेच्या आवारात आठवडे बाजाराचा कचरा; तक्रारी करूनही नगरपंचायतीची कारवाई कागदावरच?

‘सुंदर माझी शाळा’ अभियानाला हरताळ? शाळेच्या आवारात आठवडे बाजाराचा कचरा; विद्यार्थ्यांच्या आरोग्याचा प्रश्न ऐरणीवर!

मुक्ताईनगर : प्रतिनिधी

मुक्ताईनगर शहरातील जिल्हा परिषद शाळा क्रमांक १ च्या प्रवेशद्वारावर काटेरी झुडपांचे आवरण निर्माण झाले असून, आठवडे बाजारातील कचरा आणि उघड्यावर टाकण्यात येणाऱ्या ओल्या भाजीपाल्यामुळे शाळेच्या परिसरातील स्वच्छतेचा प्रश्न गंभीर बनला आहे. या अस्वच्छतेचा त्रास विद्यार्थी आणि शिक्षकांना सहन करावा लागत असल्याचे चित्र समोर येत आहे. विशेष म्हणजे, यासंदर्भात शाळेच्या मुख्याध्यापकांनी मुक्ताईनगर नगरपंचायतीच्या संबंधित लोकप्रतिनिधींसह मुख्याधिकाऱ्यांकडे तोंडी तसेच लेखी स्वरूपात तक्रारी केल्याचे सांगितले जात आहे. मात्र, त्यानंतरही प्रत्यक्षात ठोस कारवाई झालेली दिसत नसल्याने प्रशासनाच्या कार्यपद्धतीवर प्रश्नचिन्ह उपस्थित होत आहे.

शाळेच्या प्रवेशद्वारावर काटेरी झुडपे; विद्यार्थ्यांना त्रास

जिल्हा परिषद शाळा क्रमांक १ मध्ये सर्वसामान्य आणि गोरगरीब कुटुंबांतील विद्यार्थी शिक्षण घेत आहेत. विद्यार्थ्यांना सुरक्षित, स्वच्छ आणि आरोग्यदायी वातावरण उपलब्ध करून देणे ही संबंधित प्रशासनाची जबाबदारी आहे. मात्र, शाळेच्या प्रवेशद्वाराजवळ वाढलेली काटेरी झुडपे विद्यार्थ्यांसह शिक्षकांसाठीही अडचणीची ठरत असल्याची तक्रार आहे.

शाळेत ये-जा करताना विद्यार्थ्यांना त्रास होण्याची शक्यता असून, काटेरी झुडपांमुळे दुखापत होण्याचा धोका नाकारता येत नाही. अशा परिस्थितीत शाळेच्या प्रवेशद्वाराची स्वच्छता करून झुडपे तातडीने हटविणे आवश्यक आहे. विद्यार्थ्यांच्या सुरक्षिततेशी संबंधित बाबीकडे दुर्लक्ष होता कामा नये.

शाळेच्या संरक्षण भिंतीच्या आत आठवडे बाजाराचा कचरा?

आठवडे बाजारातील भाजीपाला विक्रीदरम्यान निर्माण होणारा केरकचरा, उरलेला ओला भाजीपाला आणि इतर टाकाऊ साहित्य शाळेच्या संरक्षण भिंतीच्या आत टाकले जात असल्याची तक्रार समोर आली आहे. त्यामुळे शाळेच्या परिसरातील स्वच्छतेचा प्रश्न अधिक गंभीर बनत आहे.

शाळेच्या आवारात अशा प्रकारे कचरा साचत असल्यास दुर्गंधी, कीटकांचा प्रादुर्भाव आणि विद्यार्थ्यांच्या आरोग्याशी संबंधित समस्या निर्माण होऊ शकतात. शाळा ही शिक्षणाची आणि संस्कारांची जागा आहे. अशा ठिकाणी बाजारातील कचरा जमा होणे ही केवळ स्वच्छतेची समस्या नसून, सार्वजनिक जागांच्या व्यवस्थापनाबाबतही गंभीर प्रश्न उपस्थित करणारी बाब आहे.

शाळेच्या मुख्याध्यापकांनी पत्राद्वारे ही समस्या संबंधित प्रशासनाच्या निदर्शनास आणून दिल्याचे सांगितले जात आहे. तरीही कचरा हटविणे, परिसराची स्वच्छता करणे आणि भविष्यात पुन्हा कचरा टाकला जाणार नाही, यासाठी प्रभावी उपाययोजना करण्याची गरज आहे.

आठवडे बाजाराच्या नियोजनाचा प्रश्न पुन्हा ऐरणीवर

मुक्ताईनगरमधील आठवडे बाजाराच्या व्यवस्थापनाबाबत यापूर्वीही विविध समस्या समोर आल्याचे नागरिकांकडून सांगितले जाते. भाजीपाला विक्रेत्यांकडून रस्त्यांवर दुकाने लावली जात असल्याने वाहतुकीला अडथळे निर्माण होणे, पादचाऱ्यांना त्रास होणे आणि परिसरात अस्वच्छता वाढणे, अशा तक्रारी आहेत.

आठवडे बाजाराचा विस्तार प्रवर्तन चौकापर्यंत होत असल्याचे चित्र असल्याने बाजाराचे योग्य नियोजन, विक्रेत्यांसाठी निश्चित जागा, कचरा संकलन आणि वाहतुकीचे नियंत्रण या बाबींवर नगरपंचायतीने लक्ष देणे आवश्यक आहे.

रस्त्यांवर अतिक्रमण करून विक्री करणाऱ्यांवर दंडात्मक कारवाई करण्याबाबत आश्वासन देण्यात आल्याचेही बोलले जात आहे. मात्र, अशा आश्वासनांची प्रत्यक्ष अंमलबजावणी कितपत झाली, याची माहिती नागरिकांना मिळणे गरजेचे आहे. नियम सर्वांसाठी समान असावेत आणि कोणाच्याही दबावाखाली कारवाई थांबू नये, अशी अपेक्षा व्यक्त होत आहे.

स्वच्छतेच्या गाड्या असूनही कचऱ्याचा प्रश्न कायम?

नगरपंचायतीकडे स्वच्छतेसाठी वाहने आणि कर्मचारी व्यवस्था असतानाही शाळेच्या परिसरात कचरा साचत असेल, तर कचरा संकलन आणि देखरेखीच्या यंत्रणेचा आढावा घेणे आवश्यक आहे. बाजार संपल्यानंतर तातडीने स्वच्छता करणे, कचऱ्याची योग्य विल्हेवाट लावणे आणि शाळेच्या आवारात कचरा टाकणाऱ्यांना प्रतिबंध करणे या उपाययोजना प्रभावीपणे राबविण्याची गरज आहे.

‘सुंदर माझी शाळा’सारख्या उपक्रमांमधून शाळांचा परिसर स्वच्छ आणि आकर्षक ठेवण्याचा संदेश दिला जातो. परंतु प्रत्यक्षात शाळेच्या प्रवेशद्वारावर काटेरी झुडपे आणि आवारात बाजारातील कचरा असल्याच्या तक्रारी समोर येत असतील, तर या उपक्रमांच्या अंमलबजावणीबाबत आत्मपरीक्षण करण्याची वेळ आली आहे.

शिक्षण विभागाकडून चौकशीचे आश्वासन; प्रत्यक्ष कृतीची अपेक्षा

या प्रकरणासंदर्भात शिक्षण विस्तार अधिकारी मोरे यांच्याशी भ्रमणध्वनीवरून संपर्क साधला असता, संबंधित ठिकाणी चौकशी करण्याचे आश्वासन देण्यात आल्याचे सांगण्यात आले. चौकशी करणे ही आवश्यक प्रक्रिया असली, तरी त्यातून समस्येचे प्रत्यक्ष निराकरण होणे अधिक महत्त्वाचे आहे.

शाळेच्या मुख्याध्यापकांकडून वारंवार तक्रारी करूनही समस्या कायम राहत असल्यास संबंधित विभागांनी समन्वय साधून तातडीने उपाययोजना करणे गरजेचे आहे. नगरपंचायत प्रशासन, शिक्षण विभाग आणि आठवडे बाजार व्यवस्थापनाशी संबंधित यंत्रणांनी एकत्रितपणे या प्रश्नाकडे लक्ष देणे आवश्यक आहे.

विद्यार्थ्यांचे आरोग्य आणि सुरक्षितता सर्वोच्च प्राधान्य असावे

शिक्षक विद्यार्थ्यांच्या शैक्षणिक प्रगतीसाठी मेहनत घेत असतात. मात्र, शाळेच्या परिसरातील अस्वच्छता आणि सुरक्षिततेशी संबंधित अडचणी कायम राहिल्यास त्याचा परिणाम विद्यार्थ्यांच्या दैनंदिन शालेय वातावरणावर होऊ शकतो. विशेषतः शाळांमधील विद्यार्थीसंख्या वाढविणे आणि पालकांचा विश्वास टिकविणे यासाठी स्वच्छ व सुरक्षित परिसर महत्त्वाचा आहे.

मुक्ताईनगरमधील पालक, शिक्षक आणि मुख्याध्यापक यांचे लक्ष आता संबंधित प्रशासनाच्या पुढील भूमिकेकडे लागले आहे. शाळेच्या प्रवेशद्वारावरील काटेरी झुडपे हटविणे, शाळेच्या आवारातील कचरा तातडीने साफ करणे, बाजारातील कचऱ्याची नियमित विल्हेवाट लावणे आणि रस्त्यांवरील बाजाराचे नियोजन करणे, या मागण्यांवर प्रत्यक्ष कार्यवाही होणे आवश्यक आहे.

प्रशासनाला थेट सवाल!

गोरगरीब कुटुंबांतील मुलांच्या शिक्षणाशी आणि आरोग्याशी संबंधित प्रश्न सोडविण्यासाठी तक्रारींची वाट पाहायची, की समस्या निर्माण होण्यापूर्वीच उपाययोजना करायच्या? नागरिकांना केवळ आश्वासने नकोत, तर प्रत्यक्ष कामातून बदल दिसायला हवा. जिल्हा परिषद शाळा क्रमांक १ चा परिसर स्वच्छ आणि सुरक्षित करण्यासाठी नगरपंचायत प्रशासन व शिक्षण विभाग नेमकी कोणती पावले उचलणार, याकडे सर्वांचे लक्ष लागले आहे.