💥 ‘मुंबई बंद तो झाँकी है… अभी नागपूर बंद बाकी है!’

स्टार भारत लाईव्ह एक्सप्रेस
आवाज न्यायाचा
अरुणा दत्तात्रय खंडागळे
चिखली. तालुका. प्रतिनिधी

चिखलीत सकल मातंग समाजाचा विराट जनआक्रोश महामोर्चा; ‘अ, ब, क, ड’ उपवर्गीकरणासाठी एकजुटीचा निर्धार

चिखलीच्या महामोर्चातून हिवाळी अधिवेशनाच्या आंदोलनाची हाक ; उपवर्गीकरणाच्या निर्णयाची मागणी

अजिंक्य चांदणे, सचिन साठे, विष्णुभाऊ कसबे आणि राजेशभाई घोडे यांची ठाम भूमिका

चिखली:अनुसूचित जाती आरक्षणाच्या ‘अ, ब, क, ड’ उपवर्गीकरणाच्या समर्थनार्थ सकल मातंग समाजाच्या वतीने सोमवार, दि. १२ ऑक्टोबर रोजी चिखली येथे आयोजित जनआक्रोश विराट महामोर्चा व महासभेतून आरक्षणाच्या न्याय्य वाट्याची मागणी करण्यात आली. ‘मुंबई बंद तो झाँकी है, अभी नागपूर बंद बाकी है!’ या घोषणेसह आगामी हिवाळी अधिवेशनात उपवर्गीकरणाच्या प्रश्नावर निर्णय घेण्याची मागणी करत समाजाच्या विविध नेत्यांनी आपापली भूमिका मांडली. नागपूरमध्ये पुढील आंदोलन उभारण्याचा निर्धार, समाजाची एकजूट कायम ठेवण्याचे आवाहन आणि सरकारने मागणीबाबत निर्णय घ्यावा, असा संदेश या महासभेतून देण्यात आला.

चिखली येथील क्रीडा संकुलातून महामोर्चाला प्रारंभ झाला. विविध घोषणा देत मोर्चेकऱ्यांनी मुख्य रस्त्यावरून मार्गक्रमण केले. तहसील कार्यालय परिसरातील साहित्यरत्न लोकशाहीर अण्णाभाऊ साठे यांच्या पुतळ्याजवळ महासभेने मोर्चाची सांगता झाली. महाराष्ट्रातील विविध भागांतून आलेले सामाजिक नेते, कार्यकर्ते आणि समाजबांधव यावेळी उपस्थित होते. उपवर्गीकरणाच्या मागणीला पाठिंबा देत विविध वक्त्यांनी सामाजिक न्याय, आरक्षणातील लाभांचे न्याय्य वितरण आणि समाजाच्या संघटनात्मक ताकदीवर भर दिला.

‘मुंबई बंद केली, आता नागपूर बंद करण्याची तयारी!’

अजिंक्यभैय्या चांदणे यांचा निर्धार; चिखलीतून पुढील आंदोलनाचे संकेत

डेमोक्रॅटिक पार्टी ऑफ इंडियाचे महाराष्ट्र प्रदेशाध्यक्ष अजिंक्यभैय्या चांदणे यांनी आपल्या भाषणात आगामी आंदोलनाची दिशा स्पष्ट करताना, “मुंबई बंद तो झाँकी है, अभी नागपूर बंद की झाँकी बाकी है!” असे वक्तव्य केले. मुंबईतील आंदोलनानंतर नागपूर हे पुढील लक्ष्य असल्याचे सांगत चिखलीतील महामोर्चा ही आगामी आंदोलनाची रंगीत तालीम असल्याची भूमिका त्यांनी मांडली.

आमच्या गरिबीवर, दुःखावर आणि दारिद्र्यावर हसणाऱ्यांनी लक्षात ठेवावे, मुंबई बंद केली आहे, आता नागपूर बंद करण्याची तयारी सुरू आहे. आम्ही कोणाचे जास्त मागत नाही आणि कोणाचे कमीही करत नाही. अनुसूचित जातींच्या आरक्षणातील १३ टक्के आरक्षणाचे न्याय्य पद्धतीने उपवर्गीकरण करा, हीच आमची मागणी आहे,” असे चांदणे म्हणाले.
उपवर्गीकरणाच्या मागणीला विरोध करणाऱ्या घटकांवर टीका करताना त्यांनी, “अस्तित्वहीनांना विरोध करताना अस्तित्वात असलेल्यांनी स्वतःचेच राजकीय, सामाजिक आणि सांस्कृतिक अस्तित्व धोक्यात घातले आहे,” अशी भूमिका मांडली. मातंग समाज आपले हक्क आणि सामाजिक अस्तित्व प्रस्थापित करण्यासाठी संघटित होत असताना या प्रक्रियेला विरोध करण्याऐवजी मागणीचा विचार व्हावा, असे मत त्यांनी व्यक्त केले.
सर्वोच्च न्यायालयाच्या उपवर्गीकरणासंदर्भातील निर्णयाच्या पार्श्वभूमीवर मातंग समाज आपली मागणी पुढे नेत असून, समाजाचे संघटन आणि सातत्यपूर्ण संघर्ष हे या चळवळीचे महत्त्वाचे पैलू असल्याचे त्यांनी नमूद केले. हा लढा कोणत्याही समाजाविरोधात नसून सरकारकडे न्याय्य हक्क मागण्यासाठी असल्याचे स्पष्ट करत त्यांनी समाजाने एकजूट कायम ठेवण्याचे आवाहन केले.

उद्या नेते फुटतील, पण समाजाने फुटू नये!’*
सचिनभाऊ साठे यांचा एकजुटीचा संदेश; सदावर्तेंच्या कथित विधानावरून सवाल

महासभेत सचिनभाऊ साठे यांनी उपवर्गीकरणाच्या मागणीबरोबरच समाजातील एकजुटीचा मुद्दा ठळकपणे मांडला. “उद्या आम्ही नेते फुटू; पण समाजाने फुटू नये. समाजाने एकजूट दाखवावी, आपली ताकद दाखवावी. व्यक्ती येतील आणि जातील; मात्र समाजाची एकजूट आणि हक्कांसाठीचा लढा कायम राहिला पाहिजे,” असे आवाहन त्यांनी केले.
यावेळी त्यांनी अॅड. गुणरत्न सदावर्ते यांच्या नाशिक येथील कार्यक्रमातील कथित विधानांचा संदर्भ देत आक्षेप नोंदवला. सदावर्ते यांनी “या जगात दोनच संघ आहेत, एक भिकू संघ आणि दुसरा राष्ट्रीय स्वयंसेवक संघ,” असे म्हटल्याचा दावा साठे यांनी केला. या कथित विधानाच्या संदर्भात त्यांनी आंबेडकरी विचारसरणीचा पुरस्कार करणाऱ्या व्यासपीठावरील भूमिकांबाबत प्रश्न उपस्थित केले.
“ज्या व्यासपीठावर डॉ. बाबासाहेब आंबेडकरांचे वंशज आनंदराज आंबेडकर उपस्थित होते आणि आंबेडकरी विचारांचे अनुयायी ‘जय भीम’चा जयघोष करत होते, त्या मंचावर अशी भाषा वापरली जात असेल, तर हा नेमका कोणता वैचारिक विरोधाभास आहे?” असा सवाल त्यांनी केला.
मातंग समाजाच्या उपवर्गीकरणाच्या मागणीला विरोध करताना समाजाबद्दल अवमानकारक भाषा वापरणे योग्य आहे का, असा प्रश्न उपस्थित करत त्यांनी समाजाने अशा मतभेदांमध्ये न अडकता आपल्या हक्कांच्या मागणीवर लक्ष केंद्रित करावे, असे आवाहन केले. उपवर्गीकरणाचा लढा सरकारकडे न्याय्य हक्क मागण्यासाठी असून, समाजाने संघटित राहण्याची गरज त्यांनी अधोरेखित केली.

▪️‘उपवर्गीकरण तात्काळ लागू करा, अन्यथा सरकारला उखडून फेकू!’
राजेशभाई घोडे (रावण) यांचा सरकारला इशारा

महासभेतील प्रमुख वक्ते राजेशभाई घोडे (रावण) यांनी उपवर्गीकरणाचा प्रश्न उपस्थित करत सरकारला स्पष्ट इशारा दिला. “सरकारने आरक्षणाचे उपवर्गीकरण तात्काळ लागू करावे; अन्यथा हे सरकार आम्ही उखडून फेकू,” असे आक्रमक वक्तव्य त्यांनी केले.
उपवर्गीकरणाच्या मागणीसाठी समाजाचा संघर्ष सुरूच राहील, अशी भूमिका मांडत त्यांनी सरकारने या प्रश्नाकडे गांभीर्याने लक्ष द्यावे, असे आवाहन केले. आरक्षणातील लाभांचे न्याय्य वितरण आणि वंचित घटकांना योग्य संधी मिळण्याच्या मागणीवर महासभेत भर देण्यात आला.

▪️‘हिवाळी अधिवेशनासाठी नागपूरला चला!’
विष्णुभाऊ कसबे यांचे आवाहन; निर्णय न झाल्यास पुढील आंदोलनाची भूमिका ठरविणार

महासभेच्या अध्यक्षीय भाषणात विष्णुभाऊ कसबे यांनी आगामी हिवाळी अधिवेशनाच्या पार्श्वभूमीवर समाजबांधवांना नागपूर येथील आंदोलनासाठी सज्ज राहण्याचे आवाहन केले.
“हिवाळी अधिवेशनाच्या तयारीला लागा. आंदोलनाची तारीख निश्चित झाल्यानंतर आपल्या लेकरांच्या भविष्यासाठी जयघोष करत नागपूरला यायचे आहे. त्या दिवशी लेकराबाळांसह घराला कुलूप लावून नागपूर गाठायचे,” असे ते म्हणाले.
“यंदा ही शेवटची संधी आहे. हिवाळी अधिवेशनात निर्णय घेण्याचे आश्वासन सरकारने दिले आहे. या अधिवेशनात उपवर्गीकरणाचा निर्णय झाला नाही, तर त्या वेळी समाज आणि नेतेमंडळी जो निर्णय घेतील, तो अंतिम असेल,” असा इशाराही त्यांनी दिला. आगामी आंदोलनासाठी समाजाने एकजूट कायम ठेवून तयारीला लागावे, असे आवाहन त्यांनी केले.

▪️वाल्मिकी मेहतर समाजाचा पाठिंबा; बारा बलुतेदार संघटनेचीही भूमिका
चिखलीतील महामोर्चा व महासभेला वाल्मिकी मेहतर समाजानेही पाठिंबा जाहीर केला. युवा नेते रिक्की काकडे यांनी व्यासपीठावर पाठिंबापत्र सादर करून अनुसूचित जाती आरक्षणाच्या उपवर्गीकरणाच्या मागणीला समर्थन दिले.
तसेच कामगार नेते तथा बारा बलुतेदार संघटनेचे संस्थापक सतीश शिंदे यांनीही महामोर्चाला पाठिंबा दर्शवून उपस्थितांना मार्गदर्शन केले. विविध सामाजिक घटकांकडून व्यक्त झालेला पाठिंबा हा या मागणीच्या अनुषंगाने आयोजित कार्यक्रमातील महत्त्वाचा भाग ठरला.

तहसीलदारांना निवेदन; मोर्चेकऱ्यांसाठी भोजन व पाण्याची व्यवस्था*
महामोर्चानंतर सकल मातंग समाजाच्या शिष्टमंडळाने तहसीलदारांना मागण्यांचे निवेदन सादर केले. मोर्चेकऱ्यांसाठी चिखली युवा बँड युनियनचे श्याम साळवे, सागर पवार,वैभव यंगड, चेतन घाडगे, भारत साबळे , संजय खंदारे, मयूर भाई, महेश ठेंग, अविनाश यंगड, देवा शिंगणे, विशाल सगट,संतोष यंगड यांच्या वतीने 1 क्विंटल मसाला खिचडी आणि थंड पिण्याच्या पाण्याची व्यवस्था करण्यात आली होती.
या महामोर्चा व महासभेला सामाजिक ज्येष्ठ नेते विष्णुभाऊ कसबे, सचिनभाऊ साठे, अजिंक्यभैय्या चांदणे, राजेशभाई घोडे, माजी आमदार नामदेव ससाणे, परिमल कांबळे, समाधान साठे, कैलास खंदारे आणि अनिल कांबळे यांनी प्रमुख मार्गदर्शक व वक्ते म्हणून संबोधित केले.
व्यासपीठावर भाई छोटू कांबळे, दिगंबर पाटोळे, संजीव काकफळे, रामदास कांबळे, प्रदीप साळवे,गजानन पवार, शेषराव साळवे, सचिन कांबळे, रमेश साळवे, नामदेव ढगे, अॅड. दिलीप यंगड, विलास मानवतकर, अॅड. दिगंबर अंभोरे, संजय बोदडे, सुभाष लोणके आणि राजेश पवार, आदित्य वानखेडे यांच्यासह विविध सामाजिक कार्यकर्ते, नेते उपस्थित होते.
कार्यक्रमाचे सूत्रसंचालन प्रदीप साळवे व योगेश साळवे यांनी केले, तर विलास निकाळजे यांनी आभार मानले. महामोर्चाच्या आयोजनासाठी सागर साळवे, किरण बोरकर, विजय निकाळजे, अमोल साबळे, अंकुशराव तायडे, सोनू गायकवाड, सत्यम कांबळे, दिलीप काळे, नितीन साळवे,रामकृष्ण साळवे, संदीप आंभोरे, संदेश गायकवाड, शुभम काकफळे, नितीन कांबळे, सागर गायकवाड, यांच्यासह अनेक कार्यकर्त्यांनी परिश्रम घेतले.
चिखलीतून नागपूर आंदोलनाचा संदेश
अनुसूचित जाती आरक्षणाच्या उपवर्गीकरणाच्या समर्थनार्थ आयोजित या महामोर्चा व महासभेत समाजाची एकजूट, आरक्षणातील न्याय्य वाट्याची मागणी आणि आगामी हिवाळी अधिवेशनाकडे लक्ष केंद्रित करण्यात आले. मुंबईतील आंदोलनानंतर नागपूरमध्ये आंदोलन उभारण्याचा निर्धार विविध वक्त्यांनी व्यक्त केला. सरकारने उपवर्गीकरणाच्या मागणीवर निर्णय घ्यावा, अन्यथा पुढील आंदोलनाची दिशा समाज आणि नेतेमंडळी ठरवतील, असा संदेश महासभेतून देण्यात आला. चिखलीतील या कार्यक्रमामुळे उपवर्गीकरणाच्या मागणीसंदर्भातील पुढील घडामोडी आणि हिवाळी अधिवेशनाच्या काळात होणाऱ्या संभाव्य आंदोलनाकडे लक्ष लागले आहे.✍️