शेतकऱ्यांवर दुष्काळाचे सावट; १८ दिवसांपासून पाऊस गायब, सोयाबीनसह खरीप पिके सुकण्याच्या मार्गावर

स्टार भारत लाईव्ह एक्सप्रेस
प्रतिनिधी : गजानन तांगडे, खामगाव

खामगाव तालुक्यात पावसाने पुन्हा एकदा पाठ फिरवल्याने खरीप हंगामातील पिकांवर गंभीर संकट ओढवले आहे. गेल्या तब्बल १८ दिवसांपासून तालुक्यासह जिल्ह्यात समाधानकारक पाऊस झालेला नसल्याने शेतकऱ्यांच्या चिंतेत मोठी वाढ झाली आहे. जमिनीतील ओलावा झपाट्याने कमी होत असून सोयाबीन, कपाशी, मका यांसह विविध खरीप पिके सुकण्याच्या अवस्थेत आहेत. हातातोंडाशी आलेले पीक पावसाअभावी धोक्यात आल्याने शेतकऱ्यांसमोर उत्पादन व आर्थिक नुकसान टाळण्याचे मोठे आव्हान उभे ठाकले आहे.

यंदाच्या खरीप हंगामाच्या सुरुवातीपासूनच पावसाची अनियमितता कायम आहे. पेरणीनंतर पिके उगवण्याच्या अवस्थेत असतानाच पावसाने तब्बल १२ दिवस दडी मारली होती. त्यानंतर झालेल्या पावसामुळे पिकांना काहीसा दिलासा मिळाला आणि शेतकऱ्यांच्या आशा पुन्हा पल्लवित झाल्या. मात्र, ३० व ३१ जुलै रोजी झालेल्या मुसळधार पावसानंतर पुन्हा पावसाने विश्रांती घेतल्याने परिस्थिती चिंताजनक बनली आहे.

तालुक्यातील बहुतांश शेती कोरडवाहू असल्याने पावसाच्या खंडाचा थेट परिणाम पिकांच्या वाढीवर होत आहे. सध्या अनेक ठिकाणी सोयाबीन व इतर पिके फुलोरा अवस्थेत असताना पाण्याअभावी त्यांची वाढ खुंटू लागली आहे. काही शेतांमध्ये पिके सुकण्यास सुरुवात झाल्याचे चित्र ग्रामीण भागात पाहायला मिळत आहे.

पावसाच्या प्रतीक्षेत शेतकरी; प्रशासनाने वस्तुनिष्ठ पाहणी करावी

पिकांचे नुकसान वाढण्यापूर्वी प्रशासनाने परिस्थितीची गांभीर्याने दखल घेणे गरजेचे आहे. महसूल व कृषी विभागाने तालुक्यातील संवेदनशील भागांची तातडीने पाहणी करून पिकांची सद्यस्थिती नोंदवावी, अशी अपेक्षा शेतकऱ्यांकडून व्यक्त होत आहे. पावसाचा खंड वाढल्यास शासनाच्या निकषांनुसार नुकसानग्रस्त पिकांचे पंचनामे, पीकस्थितीचे सर्वेक्षण आणि पात्र शेतकऱ्यांना नियमानुसार मदत मिळण्यासाठी कार्यवाही करणे आवश्यक ठरणार आहे.

दरम्यान, पावसाअभावी निर्माण झालेली परिस्थिती केवळ कृषीचा प्रश्न न राहता ग्रामीण अर्थव्यवस्था आणि शेतकरी कुटुंबांच्या आर्थिक स्थैर्याशी संबंधित बनत आहे. त्यामुळे प्रशासनाने परिस्थितीकडे केवळ आकडेवारी म्हणून न पाहता शेतकऱ्यांच्या हिताचे संरक्षण, संभाव्य नुकसानाचे वस्तुनिष्ठ मूल्यांकन आणि शासनाच्या मदतीची पारदर्शक अंमलबजावणी याला प्राधान्य द्यावे, अशी मागणी जोर धरत आहे.

आता सर्वांचे लक्ष आकाशाकडे लागले असून, येत्या काही दिवसांत समाधानकारक पाऊस झाला नाही तर खरीप पिकांच्या नुकसानीची व्याप्ती वाढण्याची शक्यता आहे. त्यामुळे प्रशासनाने सतर्क राहून आवश्यक उपाययोजना करण्याची गरज निर्माण झाली आहे.